Posted on: 14 stycznia 2021 Posted by: Redakcja Comments: 0

Od 2018 r. w polskim prawie istnieje instytucja „działalności nierejestrowanej”. Jest to specyficzna forma działalności ustanowiona w artykule 5 Ustawy Prawo Przedsiębiorców. Mówi on, że to „(…) działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.

W uproszczeniu, jeśli chcesz rozpocząć działalność, ale nie jesteś pewny, czy zarobisz od początku na tyle dużo, żeby pokryć wszystkie koszty stałe, albo czy w ogóle zarobisz cokolwiek, możesz rozpocząć od takiej właśnie formy, o ile w ciągu ostatnich pięciu lat nie prowadziłeś działalności gospodarczej i w ciągu miesiąca Twój przychód z tytułu prowadzenia tej działalności nie przekroczy połowy minimalnego wynagrodzenia brutto; w 2020 roku było to 2600 zł, więc Twój przychód nie mógłby przekroczyć 1300 zł. W 2021 roku minimalna krajowa ma wynieść 2800 zł brutto, a więc w ciągu każdego miesiąca nie możesz zarobić więcej, niż 1400 zł. Trzeba pamiętać, ze ta kwota w żaden sposób się nie uśrednia; brany jest pod uwagę każdy miesiąc osobno. Jeśli więc w którymkolwiek miesiącu Twój przychód wyniesie choćby 1400,01, masz obowiązek taką działalność zarejestrować. Nadal wtedy można korzystać z ulg na start przez pierwsze 6 miesięcy i stawek preferencyjnych przez kolejne 24 miesiące na normalnych zasadach.

Czym się różni działalność nierejestrowana od zarejestrowanej działalności gospodarczej? Przede wszystkim nie płaci się żadnych składek do ZUS; nie ma obowiązku ani rejestracji, ani zgłaszania się do żadnego ubezpieczenia czy składania jakichkolwiek deklaracji.

Przychody z działalności nierejestrowanej podlegają opodatkowaniu na zwykłych zasadach – podatkiem liniowym. Jednak w przeciwieństwie do działalności gospodarczej nie ma obowiązku składania comiesięcznych deklaracji do urzędu skarbowego ani odprowadzania zaliczek na podatek. Rozliczenia dokonuje się na formularzu PIT-36 raz w roku, uwzględniając te przychody w sekcji specjalnie przeznaczonej właśnie dla działalności nierejestrowanej.

Ponadto na podstawie ustawy o VAT osoba prowadząca taką działalność jest zwolniona z VAT ze względu na niskie obroty niepodlegające opodatkowaniu VAT-em. Nie znaczy to, że sprzedaży w żaden sposób się nie dokumentuje. Jeśli współpracuje się z firmą, wystawia się fakturę VAT z zerową stawką (z zaznaczeniem podstawy zwolnienia). Natomiast jeśli nabywcą jest osoba fizyczna, fakturę taką trzeba wystawić tylko na specjalne życzenie klienta. Niezależnie od faktur, sprzedaż z działalności nierejestrowanej powinna być ewidencjonowana w uproszczonym rejestrze sprzedaży. Jest kilka zastrzeżeń: w ustawie o VAT jest wymieniony szereg usług, których wykonywanie bezwzględnie obliguje do bycia czynnym płatnikiem VAT. Nadal można w takim przypadku prowadzić działalność nierejestrowaną, ale sprzedaż dokumentuje się normalnymi fakturami VAT niezależnie od nabywcy. Przepisów o działalności nierejestrowanej nie można stosować wobec umowy spółki cywilnej. Dodatkowo z tego rozwiązania nie można korzystać jeśli działalność wymaga licencji, koncesji albo innego pozwolenia. Chcąc więc np. wykorzystać samochód jako narzędzie pracy, można w ten sposób poprowadzić firmę przeprowadzkową, ale na przewóz osób jest wymagana licencja, na transport odpadów – zezwolenie – więc chcąc prowadzić tego typu działalność trzeba ją od razu zarejestrować. Warto się też upewnić, czy działalność nie wymaga posiadania kasy fiskalnej.

Dla kogo więc jest taka działalność? Jeśli nie wymaga ona ww licencji itp. – prawie dla każdego początkującego przedsiębiorcy. Czy to będą usługi świadczone zdalnie, czy właśnie taka firma przeprowadzkowa w Warszawie, czy np. projektowanie i drukowanie we własnym zakresie plakatów – można zacząć w ten właśnie sposób. Można też to potraktować jako dodatkową formę zarobku i wcale nie musi ona prowadzić do założenia działalności gospodarczej.

Autor: Katarzyna Grochólska